Vrijwilligers en andere alternatieven

Als alternatief voor wegvallende buslijnen of andere gaten in het mobiliteitsaanbod wordt vaak gekeken naar vrijwilligersvervoer. Al decennialang spelen vrijwilligers een belangrijke rol in het aanvullen van ov-lijnen met buurt- en wijkbussen. Vrijwilligers verzorgen hierbij lijndienstvervoer ondersteund door de vervoersautoriteit en het openbaarvervoerbedrijf. Als doorontwikkeling van de buurtbus zijn er ook flexibele, vraaggestuurde concepten met vrijwilligers, zoals bijvoorbeeld TwentsFlex. 

Daarnaast zijn er talloze lokale initiatieven waarbij vrijwilligers met een eigen auto of met een busje vervoer organiseren voor specifieke doelgroepen. Vaak spelen dit soort initiatieven zich af rondom organisaties die betrokken zijn bij ouderen en/of zorg.

Het is mooi om te zien wat er ontstaat, tegelijkertijd kent vrijwilligersvervoer ook zijn beperkingen. Over het algemeen hebben de initiatieven een grote mate van autonomie, opereren ze onafhankelijk en laten zij zich niet makkelijk sturen. Omdat het vaak op enkele personen drijft is de consistentie een achilleshiel. Ook ontbreekt nog wel eens aandacht voor registratie van ritgegevens en reizigers gebruik. Daardoor verdwijnen veel reizigers van de radar en is het lastiger om inzicht te houden in vervoersbehoefte wanneer initiatieven versnipperd zijn. Vaak valt daar ook wel weer een mouw aan te passen. 

Kortom: vrijwilligersvervoer is ontzettend belangrijk en kent een eigen dynamiek waar met de juiste aandacht ook een goede aanvulling op het collectieve vervoer uit kan ontstaan. 

Relatief nieuw zijn landelijke initiatieven zoals Automaatje van de ANWB. We zien ook ontwikkelingen waarbij vervoersvraag en -aanbod worden gematcht op basis van ritten die al gemaakt worden in de vorm van mee-reisapp’s. Zie het als een eigentijdse vorm van liften of carpoolen. Voor langere afstanden is Blablacar al een aantal jaar zeer succesvol met deze formule. Lokaal vinden deze initiatieven nog beperkt plaats.

Al met al zijn er een hoop initiatieven waarbij vrijwilligers vervoer aanbieden. Al dat aanbod is een zinvolle aanvulling op het mobiliteitsaanbod van professionele aanbieders.

Hier lees je meer over de voor- en nadelen van vrijwilligersvervoer.